Zapomniany autor z międzywojnia – Jerzy Liebert

Urodzony w Częstochowie poeta był luźno związany z grupą Skamander – chyba najbardziej rozpoznawalną polską grupą poetycką kiedykolwiek. Pomimo tego, że nigdy nie był właściwym członkiem wspomnianej grupy, to jego teksty można było czytać na łamach “Skamandra”, czy też w innych, powiązanych ze Skamandrytami czasopismach, takich jak “Wiadomości Literackie” i “Pamiętnik Warszawski”. Nazywany “poetą metafizycznym” Libert był postacią niezwykle interesującą. W swoich wierszach zajmował się tematyką religijną i filozoficzną w sposób wyróżniający się na tle swojej epoki. Niestety, obecnie pod względem uznania i rozpoznawalności nie może się równać z owianymi sławą poetami, takimi jak chociażby Julian Tuwim, Jan Lechoń, czy Jarosław Iwaszkiewicz, którzy “formalnie” do “Skamandra” należeli. Zatem warto nakreślić życiorys tej postaci, która nie jest mieszkańcom miasta, w którym się urodził, szerzej znana, a przynajmniej nie na tyle, na ile być powinna. Zacznijmy więc od początku…

Dzieciństwo i edukacja

Jerzy Liebert urodził się 24 lipca 1904 roku w Częstochowie w rodzinie Stanisława – niezamożnego inżyniera – i Marii z Kubackich.  Wskutek zawodu ojca, autor tekstów lirycznych swoje dzieciństwo spędzał jednak w innych miastach aniżeli w Częstochowie, dorastał bowiem w Ostrowcu Świętokrzyskim, Warszawie i Moskwie. Był uczniem gimnazjum im. Mikołaja Reja w Warszawie, później – podczas pobytu w Moskwie – kontynuował naukę w gimnazjum, a wraz z powrotem do Polski wstąpił do Wyższej Szkoły Realnej W. Giżyckiego w Warszawie. W 1925 roku rozpoczął studia polonistyczne na Uniwersytecie Warszawskim, które z powodów zdrowotnych był zmuszony przerwać zaledwie dwa lata od ich podjęcia.

Debiut oraz aktywność poetycka

Za jego debiut uznaje się publikację jednego ze swoich wierszy w czwartym numerze magazynu “Czyn” w 1921 roku. W późniejszych latach, tak jak to już było wspominane, publikował w “Skamandrze”, “Pamiętniku Warszawskim” oraz “Wiadomościach literackich”. Będąc przyjacielem Jarosława Iwaszkiewicza, należał również do kręgu poetów skupionych wokół grupy “Skamander”, czemu wyraz dawały obecne w jego wierszach – witalizm i sensualizm. Poeta zaangażowany był również w środowisko katolickie, utrzymywał relacje z ks. Korniłowiczem oraz był związany z Zakładem dla Ociemniałych w Laskach, który był prowadzony przez franciszkanki. W środowisko Lasek dostał się dzięki swojej przyjaciółce – Bronisławie Wajngold. “Listy do Agnieszki” Lieberta były kierowane właśnie do wspomnianej przyjaciółki, która przechodząc na katolicyzm, przyjęła imię Agnieszka. Korespondencja poety ze swoją niespełnioną miłością – Agnieszką, która wstąpiła do zakonu franciszkanek, jest świadectwem duchowego dojrzewania autora oraz jego religijności. Jerzy Liebert jest uznawany za jednego z najwybitniejszych polskich poetów poruszających tematykę religijną w swoich utworach. Świadczą o tym wszakże wiersze poety, takie jak, m.in. “Zmartwychwstanie (Modlitwa poety)”, “Czyściec” i wiele innych, w których punktem odniesienia jest postać Boga, a wiara bywa często konfrontowana z wyborami życia codziennego.

Choroba i przedwczesna śmierć

Problemy zdrowotne poety były głównym powodem przerwania studiów polonistycznych na Uniwersytecie Warszawskim w 1927 roku. Postępująca choroba dawała się Liebertowi we znaki, o czym można przeczytać w tomiku pt. “Kołysanka jodłowa”, gdzie w wierszach takich jak np. “Rapsod żałobny”, “Skazańcy”, czy “Gorzkie wióry” autor porusza temat śmierci oraz choroby, jaką jest gruźlica. Kuracje na Huculszczyźnie nie przyniosły skutku i poeta przedwcześnie zmarł w czerwcu 1931 roku w Warszawie.

Dorobek artystyczny Lieberta

Pomimo tak krótkiego okresu działalności, Jerzy Liebert pozostawił po sobie naprawdę obszerny materiał w postaci trzech tomików poezji oraz wielu utworów opublikowanych wcześniej w różnych czasopismach. Jego poezje określane mianem “witalistycznych”, a później także “metafizycznych”, odcisnęły swoje piętno na polskiej liryce dwudziestolecia międzywojennego i stanowią przykład nastrojów wśród młodego pokolenia, tworzącego w latach po Wielkiej Wojnie. Do najważniejszych i najbardziej uznanych dzieł poety zaliczają się, m.in “Druga ojczyna”, “Listy do Agnieszki” oraz “Gusła”. Jego twórczość swego czasu skomentował jeden z najbardziej znanych polskich poetów XX wieku – Leopold Staff, który nazwał Lieberta “jednym z najczystszych poetów Polski Odrodzonej”.