Wielkoformatowe płótna ponownie zawitały do Konduktorowni

W dniu 12 marca 2026 roku przestrzeń Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Częstochowie ponownie wypełniła się podniecającym, wyraźnie wyczuwalnym oczekiwaniem. Tym razem za sprawą wystawy „Malarstwo” Jakuba Jakubowskiego. Wnętrza Konduktorowni – surowe, a zarazem otwarte na dialog, okazały się po raz kolejny idealnym miejscem na zaprezentowanie wielkoformatowych płócien, których skala niemal fizycznie wciągała widza w ich przestrzeń.

Wernisaż odwiedzili przede wszystkim artyści, studenci, przedstawiciele środowiska akademickiego, miłośnicy Sztuki ale również mieszkańcy miasta zainteresowani Sztuką.  Każdy przemieszczał się między obrazami powoli, bez pośpiechu, aby w chwili skupienia „porozmawiać” z obrazem. A łatwo nie było, bo frekwencja zaskoczyła chyba wszystkich. Sala 'pękała w szwach” – tak duże było zainteresowanie wernisażem.

Rozmowy rzeczywiście toczyły się po cichu, półgłosem prowadzono dyskusje interpretacyjne, spontanicznie komentowano, dużo pytań kierowano bezpośrednio do Artysty.

A centralną postacią wieczoru był oczywiście sam twórca – dr hab. Jakub Jakubowski, profesor Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie, a zarazem Prorektor ds. Kształcenia i Spraw Studenckich tej uczelni. Artysta, rocznik 1980, od lat związany z częstochowskim środowiskiem artystycznym i akademickim, znany jest zarówno ze swojej działalności twórczej, jak i pedagogicznej.

Ukończył malarstwo na Wydziale Artystycznym Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie, a przewód doktorski zrealizował na Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach. Jego droga artystyczna od początku splatała się z działalnością dydaktyczną. Dziś uczy malarstwa i rysunku, kształtując kolejne pokolenia młodych artystów. Wśród zgromadzonych gości nie brakowało więc jego studentów i absolwentów. Dla wielu z nich spotkanie na wernisażu miało wymiar szczególny: było okazją, by zobaczyć profesora nie tylko jako wykładowcę, ale przede wszystkim jako twórcę.

Tematyka prezentowanych prac koncentruje się wokół dwóch zasadniczych obszarów: figuracji i przedmiotu. W obrazach Jakubowskiego oba te elementy przenikają się i wzajemnie uzupełniają. Postać ludzka nie istnieje tu w oderwaniu od otaczającej ją materii, a przedmiot nigdy nie jest jedynie martwym elementem kompozycji. W wielu pracach pojawia się motyw stołu – pozornie prosty, codzienny, a jednak w twórczości artysty nabierający głębokiego, niemal symbolicznego znaczenia. Stół w obrazach nie jest tylko fragmentem wnętrza. Staje się miejscem spotkania, przestrzenią dialogu. To przy nim zasiadają postacie – czasem obecne wyraźnie, innym razem jedynie sugerowane przez gest lub cień. To wokół niego koncentruje się napięcie obrazu. Właśnie dlatego motyw ten można odczytać jako metaforę wspólnoty. Stół zaprasza. Widz, stojąc przed płótnem, ma wrażenie, że również został do niego zaproszony. To samo można powiedzieć o pracach związanych z tematyką wody.

Charakterystyczną cechą malarstwa Jakubowskiego jest intensywna praca koloru i światła. Nie są one jedynie środkiem formalnym – stają się narzędziem budowania emocji. Kolory pulsują na powierzchni płócien, tworząc dynamiczne napięcia. Czerwienie, głębokie błękity, złamane zielenie i rozświetlone biele układają się w kompozycje, które jednocześnie przyciągają i niepokoją.

Światło natomiast nie jest realistycznym oświetleniem sceny. Bardziej przypomina wewnętrzną energię obrazu – coś, co wydobywa postacie i przedmioty z malarskiej materii. Widz ma wrażenie, że światło rodzi się w samym obrazie.

W twórczości Artysty szczególnie interesujące jest to, że codzienność zostaje tu podniesiona do rangi refleksji egzystencjalnej. Przedmioty – stół, krzesło, naczynia – nie są dekoracją. Są świadkami ludzkiej obecności. Właśnie poprzez nie próbuje on „mierzyć się z rzeczywistością”, jak sam mówi o swojej pracy.

Ta konfrontacja nie ma jednak charakteru dramatycznego. Raczej przypomina spokojną, choć wnikliwą obserwację. Obrazy nie narzucają interpretacji – pozostawiają widzowi przestrzeń.

Podczas wernisażu wspominano o licznych inicjatywach organizowanych przez Jakuba Jakubowskiego. Artysta jest pomysłodawcą i organizatorem cyklicznych wystaw „Malarze” oraz „Rysunkarze”, realizowanych we współpracy z Regionalnym Towarzystwem Zachęty Sztuk Pięknych w Częstochowie. Wydarzenia te integrują środowisko twórcze, łącząc działalność artystyczną, naukową i dydaktyczną. Jakub Jakubowski uczestniczy także w licznych międzynarodowych sympozjach poświęconych współczesnemu malarstwu. Jego prace prezentowano na wystawach w Polsce oraz w wielu krajach Europy, m.in. we Włoszech, Czechach, Słowacji, Niemczech, Węgrzech i Belgii.

Sam Artysta cierpliwie odpowiadał na pytania, opowiadał o procesie powstawania prac, o inspiracjach, o roli światła i kompozycji. Niektóre rozmowy trwały długo, niemal tak, jakby stół z obrazów Jakubowskiego przeniósł się do galerii i zgromadził wokół siebie uczestników spotkania.

Wystawa Jakuba Jakubowskiego okazała się zaproszeniem do refleksji nad człowiekiem, przedmiotem i relacją między nimi. Nad stołem, przy którym spotykamy się w życiu codziennym, ale który w malarstwie może stać się także miejscem symbolicznego dialogu. A także w spotkaniu z wodą. Kiedy ostatni goście opuszczali Konduktorownię, wrażenie było jedno: rozmowa rozpoczęta tego wieczoru jeszcze długo będzie trwała. W pamięci widzów i w obrazach, które pozostaną przez jakiś czas na ścianach galerii.

dr Artur Kita 

@ak