Sztuka, pamięć i ciągłość pokoleń. Jubileuszowa wystawa ZPAP w Częstochowie

Rok jubileuszowy Związku Polskich Artystów Plastyków nabiera w Częstochowie szczególnego znaczenia. Najstarsze stowarzyszenie zrzeszające profesjonalnych twórców w Polsce świętuje bowiem 115 lat istnienia, a jednocześnie Okręg Częstochowski ZPAP obchodzi 80-lecie swojej działalności. To wyjątkowe nałożenie się rocznic stało się impulsem do przygotowania wydarzenia, które w symboliczny i artystyczny sposób podsumowuje dekady twórczej obecności plastyków w życiu miasta. Z tej okazji w Pawilonie Wystawowym Muzeum Częstochowskiego w Parku im. Stanisława Staszica zaprezentowana została obszerna wystawa środowiskowa artystów zrzeszonych w Okręgu Częstochowskim ZPAP. Ekspozycja, zatytułowana „38. Plener Miejski – 80 lat w Częstochowie”, jest nie tylko przeglądem współczesnych postaw twórczych, lecz także wyraźnym nawiązaniem do historii i tradycji, które od lat budują to środowisko. Wystawę będzie można oglądać do 22 lutego 2026 roku, co daje mieszkańcom i gościom miasta wyjątkową okazję do długotrwałego obcowania ze sztuką lokalnych twórców.

Uroczysty wieczór otwarcia miał podniosły i serdeczny charakter. W imieniu Prezydenta Miasta Częstochowy Krzysztofa Matyjaszczyka gratulacje oraz słowa uznania artystom przekazał Wiceprezydent Ryszard Stefaniak, podkreślając bogatą i konsekwentną aktywność plastyczną członków Związku oraz ich znaczący wkład w kształtowanie kulturalnego wizerunku miasta. Był to moment docenienia wieloletniej pracy, pasji i zaangażowania twórców, którzy przez dekady współtworzyli artystyczną tożsamość Częstochowy.

Jubileuszowa prezentacja stała się również okazją do powrotu myślami do początków Plenerów Miejskich, które na trwałe wpisały się w historię ZPAP w Częstochowie. Przypomniano, że inicjatorką pierwszego z nich była Elżbieta Ledecka, a realizacja tego pomysłu nie byłaby możliwa bez ogromnego wsparcia ówczesnego kierownika Wydziału Kultury Urzędu Miejskiego – Macieja Batorka. To dzięki tej współpracy udało się stworzyć projekt, który przetrwał próbę czasu i do dziś stanowi jeden z filarów działalności artystycznej Okręgu. Wspomnienia o pierwszych plenerach – zarówno miejskich, organizowanych na Starym Mieście i w pracowniach artystów, jak i jurajskich, odbywających się m.in. w Żarkach i Olsztynie – przywołały atmosferę twórczego entuzjazmu i wspólnoty.

Podczas wydarzenia nie zabrakło także refleksji nad historią Związku i osobami, które go współtworzyły. Wspominano artystów, którzy zakładali częstochowski Okręg i przez lata aktywnie go rozwijali, a także tych, których dorobek do dziś inspiruje kolejne pokolenia twórców. Pojawiła się myśl, aby w jubileuszowym roku jeszcze mocniej wyeksponować dzieła takich postaci jak Wereszczyńska, Michniewski, Barylscy, Strzyżewski, Wiśniewska, Chabrowski i inni, których artystyczna spuścizna stanowi fundament współczesnych działań ZPAP. O znaczeniu jubileuszu i planach na najbliższe miesiące mówił Krzysztof Kamil Malewicz, prezes Okręgu Częstochowskiego ZPAP. Podkreślał ogromny ciężar historii, ale i odpowiedzialność, jaka wiąże się z kontynuowaniem tradycji liczącej osiem dekad. Zapowiedział, że rok jubileuszowy przyniesie wiele wydarzeń – od kolejnych edycji plenerów, takich jak Jurajska Jesień, po mniejsze wystawy, indywidualne prezentacje oraz wernisaże poświęcone artystom szczególnie zasłużonym dla Związku i lokalnego środowiska. Prezes zachęcał również mieszkańców Częstochowy do codziennego kontaktu ze sztuką i do uważnego śledzenia działań twórców, którzy nieustannie dzielą się swoją wrażliwością i talentem.

Jubileuszowa wystawa w Pawilonie Wystawowym jest czymś więcej niż tylko przeglądem aktualnych realizacji artystycznych. To opowieść o ciągłości, pamięci i dialogu między pokoleniami, a zarazem dowód na to, że środowisko plastyków w Częstochowie pozostaje żywe, aktywne i otwarte na przyszłość. Warto skorzystać z zaproszenia i odwiedzić ekspozycję, by na własne oczy zobaczyć, jak 80 lat historii ZPAP w Częstochowie przekłada się na współczesny język sztuki.

dr Artur Kita @ak