60-lecie twórczości Aleksandra Czanka

W Ośrodku Promocji Kultury Gaude Mater zobaczyliśmy kolejną wystawę, na której prezentowane jest malarstwo, grafika i rysunek Aleksandra Czanka. Wystawę przygotowano z okazji 60-lecia jego pracy twórczej. Choć nie uczestniczyliśmy w uroczystym otwarciu, możliwość obejrzenia ekspozycji w bardziej kameralnych warunkach po raz kolejny pozwoliła nam na spokojniejsze obcowanie ze sztuką i pełniejsze skupienie się na prezentowanych pracach.

Wystawa stanowi przekrojową prezentację dorobku artysty, ukazując różnorodność jego zainteresowań formalnych i technicznych. Na ekspozycję składają się obrazy malarskie, grafiki oraz rysunki wykonane m.in. w technikach akrylowych, olejnych, tuszem oraz w technikach graficznych. Taki zestaw pozwala prześledzić zarówno warsztatową biegłość autora, jak i jego konsekwentne, wieloletnie poszukiwania artystyczne. Poszczególne prace przyciągają uwagę nie tylko bogactwem formy, ale także warstwą znaczeniową — wrażliwością na świat, człowieka i duchowy wymiar rzeczywistości.

Większość prezentowanych dzieł pochodzi z najnowszego okresu twórczości, co nadaje wystawie szczególną wartość. Po intensywnych latach artystycznej aktywności w młodości, obejmujących liczne wystawy indywidualne i zbiorowe oraz nagrody w latach 60. i 70., w życiu Aleksandra Czanka nastąpiła blisko trzydziestoletnia przerwa, spowodowana koniecznością prowadzenia prywatnej działalności. Powrót do malarstwa w 2010 roku okazał się jednak niezwykle owocny — świeży, dojrzały, a jednocześnie zakorzeniony w wieloletnim doświadczeniu i solidnym wykształceniu artystycznym.

Biografia artysty imponuje zarówno skalą, jak i różnorodnością ukończonych kierunków. Jest on absolwentem m.in. Politechniki Łódzkiej (tkactwo), Studium Sztuki Sakralnej przy Wyższym Instytucie Teologicznym w Częstochowie, Akademii Jana Długosza (malarstwo sztalugowe oraz malarstwo w architekturze i urbanistyce), Uniwersytetu Jana Długosza (grafika użytkowa oraz fotografia i kreacja przekazu wizualnego), a także Wyższego Instytutu Teologicznego (teologia). Ta interdyscyplinarność znajduje wyraźne odbicie w jego twórczości, w której obok zagadnień czysto plastycznych obecna jest refleksja filozoficzna i duchowa.

Aleksander Czank od lat aktywnie uczestniczy w życiu artystycznym regionu. Od 1972 roku jest członkiem grupy „Zachęta”, od 1981 roku członkiem-założycielem CSPN, a także członkiem Związku Polskich Artystów Plastyków w Częstochowie. Pełni funkcję Prezesa Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Częstochowie, a jego działalność artystyczna i społeczna została wielokrotnie doceniona licznymi nagrodami i odznaczeniami państwowymi, branżowymi oraz regionalnymi — od wyróżnień konkursowych w latach 70., po Złotą Odznakę Honorową za zasługi dla Województwa Śląskiego w 2017 roku oraz statuetkę Regionalnej Organizacji Pracodawców, otrzymaną w lutym 2025 roku.

Oglądając wystawę w Gaude Mater, łatwo odczuć, że nie jest to jedynie prezentacja dorobku artystycznego, lecz także osobista opowieść o drodze twórczej, konsekwencji i potrzebie powrotu do sztuki mimo życiowych przerw i zmian. Prace tworzą spójną, wielowymiarową narrację, a jednocześnie pozostawiają widzowi przestrzeń do własnych interpretacji i refleksji.

Pozostaje mieć nadzieję — zgodnie z życzeniem autora — że prezentowane prace wzbudzą szerokie zainteresowanie i na długo pozostaną w pamięci odwiedzających.

Artur Kita @ak